الشيخ البهائي العاملي
142
جامع عباسى ( با حواشي هشت فقيه واليمقام ) ( طبع جديد ) ( فارسى )
نمودن از اين دو سوره به سورهء « جمعه » و سورهء « منافقين » در نماز جمعه و ظهر روز جمعه كه آن جايز است ، امّا به دو شرط : اوّل : اختيار آن دو سوره از روى عمد نكرده باشد . دوم : به نصف نرسيده باشد و هر گاه از سورهاى به سورهء ديگر عدول كند واجب است كه بسمله را اعاده نمايد و اكتفا به بسمله كه در سوره اوّل خوانده نكند . ششم : بلند خواندن زن ، فاتحه يا سوره را بهنوعى كه مرد نامحرم بشنود [ 1 ] امّا اگر زن [ 2 ] بسيار پير باشد [ 3 ] كه مرد را ميل به او نباشد جايز است كه نامحرم آواز او را بشنود [ 4 ] . بدانكه در ركعت سوم و چهارم اگر به جاى فاتحه « سُبْحانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُللَّهِ وَلا الهَ الَّا اللَّهُ وَاللَّهُ اكبر » بخواند واجب است كه آهسته بخواند [ 5 ] و أولى آن است كه « اسْتَغْفِرُاللَّه » در آخر آن بگويد ، و اگر مجموع را مكرّر سازد تا سه نوبت افضل [ 6 ] خواهد بود . و اگر در ركعت اوّل و دوم خواندن فاتحه فراموش شود أولى [ 7 ] آن است كه در ركعت سوم يا چهارم بهجاى تسبيحات فاتحه بخواند .
--> [ 1 ] - حرمت بلند خواندن حمد و سوره را به نحوى كه نامحرم بشنود احوط است . ( تويسركانى ) [ 2 ] احوط ترك بلند خواندن زن است در صورت شنيدن اجنبى صوت او را ، اگرچه به طريقلذّت نباشد به جهت پيرى زن يا پيرى مرد . ( مازندرانى ) [ 3 ] احوط ترك بلند خواندن است از براى زن پير نيز . ( خراسانى ) [ 4 ] در نماز رعايت احتياط را نمايند . ( صدر ) * و احوط در نماز نشنوانيدن است . ( يزدى ) [ 5 ] و همچنين اگر فاتحه بخواند و اجب است آهسته بخواند . ( خراسانى ) * اگر فاتحه بخواند نيز واجب است آهسته بخواند ، ما عداى بسمله كه مستحبّ است در آن جهر ، اگرچه احوط آهسته خواندن آن است نيز . ( دهكردى ، نخجوانى ، يزدى ) * در ركعت سوم و چهارم آهسته خواندن واجب است مطلقاً ، بلكه مقتضاى احتياط اخفات در بسمله است نيز اگر اختيار فاتحه نمايد . ( كوهكمرهاى ) [ 6 ] بلكه احوط است . ( صدر ) * بلكه احتياط شديد كه مرخّص در ترك نيست . ( مازندرانى ) [ 7 ] اولويّت آن محلّ تأمّل است . ( خراسانى )